लोणी भापकर ( आंब्याचा मळा ) ता.बारामती : जिरायती भागातील तीव्र पाणीटंचाईमुळे शेती संकटात सापडली असताना, लोणी भापकर येथील प्रगतशील शेतकरी किसन दत्तात्रय भापकर यांनी स्वतःच्या कष्टाच्या पैशातून तब्बल ३५ हजार रुपये खर्च करून विहिरीचे पुनर्भरण (रिचार्ज) केले असून, दुष्काळावर मात करण्याचा प्रेरणादायी आदर्श उभा केला आहे.
बारामती तालुक्यातील अनेक भागांमध्ये भूजलपातळी झपाट्याने घटत असून विहिरी कोरड्या पडण्याच्या मार्गावर आहेत. अशा परिस्थितीत शासनाच्या मदतीची वाट न पाहता किसन भापकर यांनी स्वतः पुढाकार घेत “पाणी अडवा, पाणी जिरवा” या संकल्पनेला प्रत्यक्षात उतरवले.
या उपक्रमांतर्गत पावसाचे वाहून जाणारे पाणी योग्य पद्धतीने संकलित करून ते जमिनीत मुरवण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे. त्यामुळे विहिरीतील जलसाठा वाढण्यास मदत होणार असून आगामी काळात शेतीसाठी पाण्याची उपलब्धता सुधारण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
या संपूर्ण उपक्रमासाठी सेवानिवृत्त ग्रामविकास अधिकारी विलास हनुमंतराव भापकर यांचे मोलाचे मार्गदर्शन लाभले. जलसंधारण आणि ग्रामीण विकास क्षेत्रातील त्यांच्या अनुभवाचा उपयोग करून विहिरीच्या पुनर्भरणाचे नियोजन करण्यात आले. त्यांच्या संकल्पनेमुळे आणि तांत्रिक मार्गदर्शनामुळे हा उपक्रम अधिक प्रभावीपणे आणि यशस्वीरीत्या पूर्ण होऊ शकला.असे किसन भापकर यांचे पुत्र विजय भापकर यांनी सांगितले.
विशेष म्हणजे, कोणतेही शासकीय अनुदान किंवा आर्थिक मदत न घेता हा संपूर्ण उपक्रम स्वतःच्या खर्चातून राबवण्यात आला आहे. त्यामुळे परिसरातील शेतकऱ्यांमध्ये या प्रयोगाबाबत उत्सुकता निर्माण झाली असून अनेक शेतकरी अशाच प्रकारे विहिरीचे पुनर्भरण करण्यासाठी पुढाकार घेत आहेत.
किसन भापकर यांच्या जिद्दीला आणि विलास भापकर यांच्या मार्गदर्शनाला लाभलेले हे यश जलसंधारणाच्या क्षेत्रातील एक आदर्श ठरत आहे. दुष्काळी परिस्थितीतही योग्य नियोजन, अनुभव आणि इच्छाशक्तीच्या जोरावर शेती वाचवता येते, हे या उपक्रमातून सिद्ध झाले आहे.
किसन भापकर यांच्यासारखे प्रयोगशील शेतकरी आणि विलास भापकर यांसारखे अनुभवी मार्गदर्शक हेच ग्रामीण भागाच्या जलसमृद्धीचे खरे शिल्पकार आहेत.
शासनाने अशा प्रयोगशील शेतकऱ्यांना आणि मार्गदर्शक व्यक्तींना प्रोत्साहन व आर्थिक सहाय्य दिल्यास जिरायती भागातील शेती अधिक सक्षम होऊन जलसमृद्धीचा मार्ग खुला होऊ शकतो.
......
